3018 Sayılı TİCARETTE TAĞŞİŞİN MEN’İ VE İHRACATIN MURAKABESİ HAKKINDAKİ 1705 NUMARALI KANUNA EK KANUN*

(15.06.1936 tarihli Resmi Gazete)

(* 27.10.1988 tarihli 3488 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı (08.11.1988 tarihli 19983 Sayılı Resmi Gazete).)

Madde 1: İhracat ticaretiyle meşgul olmak isteyen tacirler İktisat Vekaletinden ruhsatname almağa mecburdurlar. Bu ruhsatnameler üç sene müddetle muteber olup müddet bitince yenilenmeleri lazımdır.

İktisat Vekaletinin teklifi ve İcra Vekilleri Heyetinin kararı ile bazı mıntıkalarda ihracat maddelerinden bazıları bu hükümden istisna edilebilir.

Madde 2: Ruhsatname almak için:

A)Ticaret Kanununun 4 üncü maddesi mucibince ticaret yapabilmek ehliyetini haiz bulunmak,

B)Türk Ceza Kanununun 3 üncü babının birinci, ikinci ve üçüncü, altıncı babının birinci, üçüncü ve beşinci ve onuncu babının birinci ve dördüncü fasılları ve adı geçen kanunun 503, 504 ve 505 inci maddellerile Ticaret Kanununun 64 üncü ve 1705 numaralı kanunun hükümlerine göre mahkum edilmemiş olmak,

C)İhraç edeceği mallar ve ihracın icap ettireceği muamele hakkında vukuf sahibi olduğu veya vukuf sahibi şerik veya müstahdemi bulunduğu mensup olduğu Ticaret Odasınca tasdik edilmiş bulunmak,

D)Hileli veya taksiratlı olarak iflas etmemiş veya konkordato yapmamış olmak şarttır. (Adi iflasta itibarı yerine gelenler bu kayıttan müstesnadır.)

Ruhsatname almak isteyen hükmi şahıslar da, idare meclisi reis ve azalarile bunları imzalariyle ilzam edenlerin (B) ve (D) bentlerinde yazılı şartları haiz bulunmaları lazımdır.

Madde 3: Ruhsatname almak isteyenler, hangi malların ihracıyle meşgul olacaklarını İktisat Vekaletine verecekleri istida ile bildirirler. İkinci maddede yazılı şartları haiz bulunduklarına dair icap eden vesikaları da bu istidaya raptederler.

Madde 4: Verilecek ruhsatnamede tacirin hangi malların ihracıyla meşgul olacağı gösterilir.

İhracat tacirleri, ruhsatnamelerinde yazılı olmayan malların ihraç ticaretini yapamazlar.

Ruhsatnamelerde yazılı olanlardan başka mal ihraç etmek isteyen tacirler ellerindeki ruhsatnamelere bu malların da ilavesini talep  edebilirler.

Madde 5: Ruhsatname alan tacirler, firmalarının yazılı olduğu bütün ticari kağıtlarına ruhsatname numarasını koymağa mecburdurlar.

Madde 6: Birinci maddenin son fıkrasında yazılı istisnai hükümler mahfuz kalmak üzere, ruhsatname göstermeyen tüccarların malları gümrükten memleket dışına çıkarılamaz.

Madde 7: Hükümet, lüzum gördüğü mıntıkalarda muayyen malların ihraciyle meşgul ruhsatnameli tacirlerin birlikler kurmalarını emredebilir.

Her ruhsatnameli tacir, mıntıkasındaki birliğe aza olabilir.

Bu birliklerin teşkilât ve idare tarzlarile murakebe usullerini gösteren statüler, alakadarların mütalâası alındıktan sonra İktisat Vekaletince tanzim ve İcra Vekilleri Heyetince tasdik olunur.

Statülerde azaların birlikten çıkarılmasını icap ettiren sebepler de gösterilir.

Birliğe girmeyen tacirler; birliğin iştigal mevzuu olan malları ihraç edemezler.

Madde 8: 1705 numaralı kanunla bu kanuna göre çıkarılmış nizamname ve alınmış kararlara teknik bakımından aykırı fillerden, ayrıca ceza tehdidi altına alınmamış bulunanları işliyenler hakkında Sulh Mahkemelerince yirmi liraya kadar hafif para cezası hükmolunur.

Madde 9: 8 inci maddede yazılı kabahatleri işlemeyi yahut dahil veya hariçteki taahhütlerini fena niyetle yerine getirmemeyi itiyat etmiş olan tacirler hakkında 1705 numaralı kanunun ceza hükümleri tatbik olunur.

Ruhsatname müddeti içinde yukarıdaki fıkradaki yazılı kabahatların üç defa işlenmesi veya taahhütlerin aynı müddet içinde üç defa yerine getirilmemesi itiyat sayılır.

Madde 10: 9 uncu maddeye göre cezalandırılan veya bu kanunun ikinci maddesindeki vasıfların tamamını veya bir kısmını kaydedenlerin ruhsatnameleri geri alınır.

Madde 11: Makbul bir sebep olmaksızın ihraç mallarının kıymetlerini iç ve dış pazarlarında düşürmek ve artırmak suretile normal piyasa fiatlarına tesir yapanlar 1705 numaralı kanunun 6 ve 7 inci maddelerine göre  cezalandırılırlar.

Bu maddenin tatbikini icap ettiren şartların mevcut olduğuna o yerin en büyük Mülkiye amirinin veya tevkil edeceği idare şubeleri amirlerinden bir zatın reisliği altında İktisat Vekaletinin memur edeceği bir zat ile Ticaret Odaları ve bulunmayan yerlerde Belediye daimi encümenlerince kendi azaları arasında seçilecek bir zattan mürekkep heyet tarafından karar verilir. Bu karar üzerine Cumhuriyet Müddeiumumiliğince takip yapılır.

Madde 12: 1705 numaralı kanunla bu kanunda yazılı suçların duruşmalarında Mahkeme İktisat Vekilliği tarafından memur edilecek mütehassısın mütalaasını dinler.

8 inci maddede yazılı cezanın tertibinde bu madde hükmü tatbik olunmaz..

Madde 13: İkinci maddenin (B) bendinde yazılı suçlardan dolayı veya 9 uncu maddeye göre mahkum edilen tacirler hakkındaki hükümler kat’ileştikten sonra bunların birer sureti Cumhuriyet Müddeiumumiliklerince doğrudan doğruya İktisat Vekaletince gönderilir.

Madde 14: Hükmi şahısların 1705 numaralı kanunla bu kanun hükümlerine aykırı hareketlerinden dolayı cezai takipler, bunların alakalı mümasilleriyle imza selahiyetini haiz memurları hakkında icra edilir.

Mümessil ve memurların bu hareketleri başkalarına menfaat temin etmek veya mensup oldukları hükmi şahıslara zarar vermek maksadiyle yapılmış ise tertip edilecek ceza bir misline kadar arttırılabilir.

Madde 15: 1705 numaralı kanun ile işbu kanun hükümleri dahilinde yapılacak nizamnamelerde tayin edilen murakabe masrafı İktisat Vekalet bütçesinden temin edilir.

Madde 16: İhracat ticaretinin murakabesinde kullanılacak memurların en az lise veya bu derecedeki Ticaret Mektebi mezunlarından olması ve İktisat Vekaletince açılacak ihtisas kurslarından ehliyetname almış bulunmaları şarttır.

Muvakkat Madde :

A) 1 Kanunusani 1936 tarihinden önce ihracat taciri olarak teessüs etmiş olup da bu kanunun neşri tarihine kadar ihracat ticaretiyle meşgul oldukları kayıtlı bulundukları ticaret odalarınca tasdik edilenler bu kanının neşrinden itibaren altı ay içinde İktisat Vekaletine müracaat ederlerse ikinci maddede yazılı vasıf ve şartlar aranmaksızın kendilerine ruhsatname verilir.

B) Bu kanunun istilzam ettiği masraflar 1936 mali yılı İktisat Vekaleti bütçesinin 752 inci Türkofis ve harici Ticaret mümessillikleri teşkilat ve masarifi umumiyesi faslından verilir.

Madde 17: Bu kanunun 5 ve 16 ıncı maddeleri kanun neşrinden altı ay sonra ve diğer maddeleri neşri tarihinden muteberdir.

Madde 18: Bu kanun hükümlerini icraya İcra Vekilleri Heyeti memurdur.