1705 Sayılı TİCARETTE TAĞŞİŞİN MEN’İ VE İHRACATIN MURAKABESİ VE KORUNMASI HAKKINDA KANUN

(19.06.1930 tarihli ve 1524 sayılı Resmi Gazete)

  Madde 1: Gıda maddeleri hariç olmak üzere dahili ve harici ticaret menfaatlerini korumak ve ticaret malları üzerinde tağşiş ve hilelere mani olmak üzere menşei nebati, hayvani, madeni bilumum mevat ile bunların nim mamul ve mamullerini veyahut bunların terkibinden husule gelen mevaddın ihrazına, imaline, tathirine, muayyen sınıf ve nevilere tefrikine, ambalajlarına, zarflarına, alım satım ve nakil ve muhafazalarına ve bu hususlarda tabi olacakları usul ve şartlara ve bu gibi mevat için hususi veya milli muayyen alamet ve izahat istimali mecburiyetine müteallik tedbirler almaya Sanayi ve Ticaret Bakanlığı mezundur.

Bakanlık bu mezuniyet dahilindeki tedbirleri tatbike, alakadar teşekküllerin mütalaasını aldıktan ve beynelmilel teammülleri tetkik ettikten sonra, ihraç mallarımızın en müsaitlerinden başlar, 1593 numaralı Umumi Hıfzıssıhha Kanununun 182 ve 183 üncü maddeleri hükümleri mahfuzdur.

Madde 2: Birinci madde mucibince ilgili bakanlık tarafından tespit olunup usulü veçhile ilan edilen vasıf ve şartlara uygun olmayan mevaddın satış ve ihracatı menolunabilir.

Madde 3: Işbu kanunun derpiş eylediği murakabeyi icraya memur edilenler icap ettiği takdirde murakabeye tabi mevattan nizamnameleriyle tayin edilecek usul ve miktardan numune alabilecekleri gibi müesseselerin açık ve faaliyette bulundukları zamanlarda imal, satış ve depo mahallerinde teftişte bulunmak salahiyetini de haizdirler.

Madde 4: Her teftiş akabinde teftişi yapanlar tarafından bir rapor tanzim olunarak bir sureti mal veya müessese veya mümesillerine verilir. Teftiş neticesinde bu kanun hükümlerine  muhalif hareketi tebeyyün edenler hakkında bir zabıt varakası tanzim olunarak kezalik bir sureti 48 saat zarfında mal veya müessesse sahibine veya mümessillerine tebliğ olunur. Zabıt varakalarının ayrıca hangi makamlara tevdi edileceği ve adli takibatı müstelzim olanlar hakkında ne suretle takibat icra edileceği nizamnamelerinde tespit olunur.

Madde 5: Yapılacak tahkikat neticesinde teftiş ve murakabe ile mükellef olanlarla sair alakadar memurlardan vazifelerine suiistimalleri anlaşılanların İktisat Vekaleti hareketlerinin mahiyetine göre derhal ellerini işten çektirmeğe veya memuriyetten ihraca salahiyettardır.

Bu gibiler hakkında tahkikatın mevzuuna göre kanuni takibat yapılır ve evrak Cumhuriyet Müddeiumumiliğine tevdi olunur.

Neticede maznun memur kendisine isnat olunan suç hakkında men’i muhakeme kararı verilir veya beraat ederse vazifesine iade veya buna muadil diğer bir memuriyete tayin olunur.

Madde 6: Bu Kanun uyarınca ilgili Bakanlıkça alınan kararlara ve düzenlemelere aykırı hareket edenler tacir olsunlar veya olmasınlar haklarında, mahkemelerce fiillerinin mahiyetine göre bir aydan altı aya kadar hapis cezası ve yüz milyon liradan beşyüzmilyon liraya kadar ağır para cezasına hükmedilir. Şayet bu fiillerden dolayı Türk Ceza kanunu ile diğer kanunlarda belirtilen cezalar daha ağır ise bu cezalar tatbik olunur. Bu şekilde cezalandırılanlar hakkında mahkemelerce verilen kararlar, masrafları hükümlüden alınmak suretiyle mahalli gazetelerde mahkemece hüküm özeti ilan ettirilebileceği gibi, tacir olanların isimleri Ticaret veya Sanayi Odalarında bulunacak kara listelere de kaydettirilir. Bu madde hükümlerine aykırı davranışlarda bulunanlar o malın veya hizmetin imalatçı/üreticisi veya ithalatçısı değillerse, imalatçı/üreticisi veya ithalatçılar da bu eylemden dolayı sorumludurlar, bunlar hakkında da birinci ve ikinci cümle hükümleri uygulanır. Şu kadar ki, imalatçı/üreticisi veya ithalatçı söz konusu aykırılığın kendi kusurlarından kaynaklanmadığını ispat ederse bu sorumluluktan kurtulabilir.

Madde 7: Bu kanuna tevfikan ilgili bakanlıkça alınan tedbir ve kararlara muhalefeti itiyaz haline koyanlar hakkında yukarıdaki para ve hapis cezalarının azalması tatbik edilmekte beraber mallarının zaptına ve kendilerinin iki seneye kadar ticaretten men edilmesine dahi hükmedilebilir.

Madde 8: Bu Kanuna tevfikan ilgili bakanlıkça alınan tedbir ve kararların metinlerinde mer’iyet tarihleri her halde neşirlerinden itibaren onbeş günden az olmamak üzere tasrih edilir.

Madde 9: Bu kanunun tatbikatından mütevellit davalar mahkemelerce müstacel mevattan olmak üzere rüyet edilir.

Madde 10: Bu kanun neşri tarihinden muteberdir.

Madde 11: Bu kanunun hükümlerini icraya İcra Vekilleri Heyeti memurdur.

SÖZLÜK